Gurluşyk materiallary gurluşygyň esasy maddalary bolup, binanyň häsiýetlerini, stilini we täsirini kesgitleýär. Adaty gurluşyk materiallaryna esasan daş, agaç, toýun kerpiç, hek we gips girýär, häzirki zaman gurluşyk materiallaryna bolsa polat, sement, beton, aýna we plastmassa girýär. Olaryň her biri özboluşly aýratynlyklara eýedir we gurluşykda möhüm rol oýnaýar.
Adaty gurluşyk materiallary
1. Daş
Daş adamzat taryhynda ulanylan iň irki däp bolan gurluşyk materiallarynyň biridir. Ol köp sanly gorlara, giň ýaýramalara, ajaýyp gurluşa, ýokary basyş güýjüne, suwa gowy garşylyga, berklige we ajaýyp aşynma garşylygyna eýedir. Günbatar Ýewropa bir wagtlar daşy binagärlikde giňden ulanypdyr, mysal hökmünde Fransiýadaky ajaýyp Wersal köşgi we Britaniýanyň Parlament jaýy mysal getirilýär. Mundan başga-da, Müsür piramidalary takyk kesilen uly daş bloklary ulanylyp gurlupdyr. Daş binagärligi ajaýyplygyň, dabaralylygyň we asyllylygyň aurasyny özünde jemleýär. Şeýle-de bolsa, ýokary dykyzlygy we agramy sebäpli daş gurluşlarynyň diwarlary has galyň bolýar, bu bolsa binanyň pol meýdanynyň gatnaşygyny azaldýar. Şeýle-de bolsa, ol ýokary derejeli binagärlikde kaşaňlygyň nyşany hökmünde ulanylyp bilner we özboluşly çeperçilik täsirlerini döredýär.
2. Agaç
Agaç, däp bolan gurluşyk materialy hökmünde, ýeňil, ýokary berklik, estetiki gözellik, gowy işleme, täzelenmek, gaýtadan işlenmek we hapalanmasyz ekologiýa taýdan arassa bolmak ýaly häsiýetlere eýedir. Şonuň üçin agaç gurluşly jaýlar ajaýyp durnuklylyk we seýsmiki garşylyk görkezýär. Şeýle-de bolsa, gurluşykda ulanylýan agaçlaryň hem kemçilikleri bar. Ol deformasiýa, ýarylma, küýze ösmegi we mör-möjekleriň köp bolmagyna sezewar bolýar. Mundan başga-da, ol ýangyna sezewar bolýar, bu bolsa onuň hiline we berkligine täsir edip biler.
Agaç ajaýyp mehaniki häsiýetleri sebäpli döwürleriň yzygider gurluşyk materialy bolup, gadymy döwürlerden bäri gurluşyk işlerinde giňden ulanylyp gelinýär. Hytaýyň Wutaý dagyndaky Nançan ybadathanasynyň we Foguang ybadathanasynyň käbir bölekleri ýaly käbir binalar binagärligiň adaty wekilleri bolup hyzmat edýär. Bu gurluşlar ýumşak, üýtgemeýän eňňitlere, giň karnizlere, görnükli möhrewlere we dabaraly we ýönekeý stile eýedir.
Häzirki zaman gurluşyk taslamalarynda, şütüler, sütunlar, daýançlar, gapylar, penjireler we hatda beton galyplar ýaly elementler agaçdan peýdalanýar. Dem alýan gurluşyk materialy hökmünde agaç gyşda ýylylyk, tomusda bolsa sowuklyk berýär we şeýlelik bilen adamlar üçin iň amatly ýaşaýyş gurşawyny döredýär.
Nançan ybadathanasy, Hytaý
3. Palçyk kerpiçler
Toýun kerpiçleri adam tarapyndan döredilen gurluşyk materiallarynyň bir görnüşidir. Köp wagt bäri, adaty toýun kerpiçleri Hytaýda ýaşaýyş jaý gurluşygy üçin esasy diwar materialy bolupdyr. Toýun kerpiçleri kiçi ölçegliligi, ýeňil agramy, gurluşygyň aňsatlygy, tertipli we yzygiderli görnüşi, ýük göterijiligi, izolýasiýa we tehniki hyzmat mümkinçilikleri, şeýle hem fasad bezegi bilen tapawutlanýar. Gurluşykda olaryň ulanylmagy adamlar üçin ýaşaýyş jaýlaryny döretmekde uly rol oýnady. Gadagan edilen şäher toýun kerpiçleri ulanýan adaty binagärlik keşbidir. Daşky fasad üçin ulanylýan adaty görnüşli toýun kerpiçleri Gadagan edilen şäheriň täsirli çeperçilik täsirine goşant goşýar. Şeýle-de bolsa, toýun kerpiçleri üçin çig mal tebigy toýundyr we olaryň önümçiligi ekin meýdanlaryndan ýüz öwürmegi öz içine alýar. Kem-kemden olaryň ýerini başga materiallar tutdy. Şeýle-de bolsa, olaryň adamzat binagärlik taryhyndaky orny hiç haçan ýitmez.
4. Laým
Hek, däp bolan gurluşyk materialy hökmünde, güýçli plastikligi, haýal gatamagy, gatalandan soň pes berkligi we gatalan wagtynda ep-esli göwrüminiň kiçelmegi bilen tanalýar. Onuň müňlerçe ýyllyk taryhy adamzadyň bu materiala bolan ynamyny we bil baglaýandygyny subut edýär. Hek möhüm gurluşyk materialy bolmagynda galýar we dürli gurluşyk taslamalarynda we senagat pudaklarynda, mysal üçin, içerki suwag işleri, hek garyndysyny we groutyny garyşdyrmakda, şeýle hem çig kerpiç we palçyk kerpiçleri taýýarlamakda giňden ulanylýar.
Şonuň ýaly-da, gadymy däp bolan gurluşyk materiallarynyň biri bolan gips köp çig mallara, ýönekeý önümçilik prosesine, az önümçilik energiýa sarp edilişine, güýçli çyglylyga siňmegine, elýeterliligine we ekologiýa taýdan arassalygyna eýedir. Ol, esasan, häzirki zaman binagärlik içki diwarlary, bezegleri we bezeg taslamalary üçin amatlydyr. Mundan başga-da, ol esasan gips gips we gips önümlerini ýasamak üçin ulanylýar.
Häzirki zaman gurluşyk materiallary
5. Polat
Polat gurluşyk materialy hökmünde häzirki zaman arhitekturasynda möhüm rol oýnaýar. Polat ýeňil, ýöne ýokary berklik, gowy plastiklik we berklik, howpsuzlyk we ygtybarlylyk, ýokary senagatlaşma derejesi, çalt gurluşyk tizligi, aňsat sökülmegi, gowy möhürleýji häsiýetler we ýokary ýylylyga çydamlylyk ýaly ajaýyp häsiýetlere eýedir. Bu ýokary hilli häsiýetler ony häzirki zaman arhitekturasynda möhüm edýär, esasan howa menzilleri we stadionlar ýaly uly aralykly polat gurluşlarynda, myhmanhanalar we ofis jaýlary ýaly beýik binalaryň polat gurluşlarynda, telewideniýe we aragatnaşyk diňleri ýaly beýik gurluşlarda, uly nebit saklaýjy çelekler we gaz çelekleri ýaly plastinka daşky polat gurluşlarynda, senagat zawodlarynyň polat gurluşlarynda, kiçi ammarlar ýaly ýeňil polat gurluşlarynda, köprü polat gurluşlarynda we liftler we kranlar ýaly hereket edýän bölekler üçin polat gurluşlarynda ulanylýar.
6. Sement
Sement, häzirki zaman gurluşyk materialy hökmünde, senagat, oba hojalygy, suw serişdeleri, ulag, şäher gurluşygy, port we goranyş gurluşyklarynda giňden ulanylýar. Häzirki döwürde ol islendik gurluşyk taslamasy üçin aýrylmaz gurluşyk materialyna öwrüldi. Sement organiki däl poroşok materialdyr, suw bilen garylanda suwuk we ýumşak pasta emele getirýär. Wagtyň geçmegi bilen, bu sement pastasy fiziki we himiki üýtgeşmelere sezewar bolýar, ýumşak pastadan belli bir derejede berklik bilen berklenen gaty jisime öwrülýär. Şeýle hem, ol bir bitewi gurluş döretmek üçin berk massalary ýa-da granulaly materiallary birleşdirip bilýär. Sement diňe bir howada gatap we berklik gazanyp bilmeýär, eýsem suwda gatap, berkligini saklap we hatda gowulandyryp bilýär. Sement gurluşyk taslamalarynda giňden ulanylýar, raýat inženerçiliginde, nebit we gaz infrastrukturasynda, bent gurluşygynda, daş gurluşygynda, ýol gurluşygynda we başgalarda giň ulanylyşlara eýedir.
7. Beton
Beton, häzirki zaman gurluşyk materialy hökmünde, häzirki zaman gurluşyk taslamalarynda örän möhüm rol oýnaýar. Beton, toýun, hek, gips, wulkan küli ýa-da tebigy asfalt ýaly baglaýjy maddalary gum, şlak we owradylan daş ýaly agregatlar bilen garyşdyrmak arkaly emele gelýän gurluşyk materialydyr. Ol güýçli birleşme, berklik we suwa garşylyk ýaly ajaýyp häsiýetlere eýe. Şeýle-de bolsa, beton ýokary basyş güýjüne, ýöne örän pes dartgynlylyga eýe bolan döwülýän material hasaplanýar, bu bolsa ony çatlamaga meýilli edýär.
Sementiň we polatyň ornaşdyrylmagy bilen, bu materiallaryň birleşdirilmeginiň has gowy baglanyş güýjüni üpjün edýändigi we olaryň güýçli taraplaryndan peýdalanyp, birek-biregiň gowşak taraplarynyň üstüni ýetirmegine mümkinçilik berýändigi anyklandy. Betona polat armaturasyny goşmak bilen, ol diňe bir polaty atmosfera täsirinden goraýar, korroziýanyň öňüni alýar, eýsem gurluş böleginiň dartgynlylyk güýjüni hem ýokarlandyrýar. Bu bolsa demir-betonuň ösdürilmegine getirdi we gurluşykda betonyň ulanylyş çäklerini giňeltdi.
Adaty kerpiç we daş gurluşlary, agaç gurluşlary we polat gurluşlary bilen deňeşdirilende, beton gurluşlary çalt ösüşe eýe boldy we gurluşyk inženerçiliginde esasy gurluşyk materialyna öwrüldi. Mundan başga-da, gurluşyk pudagynda ýokary öndürijilikli beton we innowasion beton görnüşleri ösýär we ösýär.
8. Aýna
Mundan başga-da, häzirki zaman innowasion gurluşyk materiallary hökmünde aýna we plastmassa häzirki zaman gurluşyk taslamalarynda yzygiderli ulanylýar. Aýna gündizki yşyklandyryş, bezeg we fasad dizaýny üçin talaplary kanagatlandyryp, häzirki zaman binagärliginiň energiýa netijeliligi talaplaryna laýyk gelýär. Aýna dürli görnüşleri, ýagny çydamly aýna, ýarym çydamly aýna, izolýasiýa edilen aýna, laminirlenen aýna, reňkli aýna, örtülen aýna, nagyşly aýna, oda çydamly aýna, wakuum aýna we başgalar sebäpli gurluşygyň diýen ýaly ähli taraplarynda ulanylýar.
Şanhaý-Poli-Grand-Teatry
9. Plastik
Plastik gurluşyk materiallarynyň täze dörän synpy bolup, ajaýyp öndürijiligi, giň ulanylyş çägi we geljegi uly mümkinçilikleri sebäpli häzirki zaman gurluşyklarynda polatdan, sementden we agaçdan soň gurluşyk materiallarynyň dördünji esasy kategoriýasy hasaplanýar. Plastikiň ulanylyş çägi giň, üçeklerden ýer ýüzüne çenli we açyk jemgyýetçilik desgalaryndan içerki bezeg materiallaryna çenli. Häzirki wagtda gurluşykda plastmassanyň iň köp ulanylýan ugurlary suw we suw akdyryjy turbalar, gaz geçiriji turbalar we PVX gapylar we penjireler, ondan soň bolsa elektrik simleri we kabellerdir.
Plastikleriň möhüm artykmaçlyklarynyň biri olaryň energiýany tygşytlamak üçin uly mümkinçilikleridir, plastik önümleriniň öndürilişi we ulanylyşy beýleki gurluşyk materiallary bilen deňeşdirilende energiýa sarp edilişini ep-esli azaldýar. Netijede, plastikler häzirki wagtda dürli üçek örtüklerinde, diwarlarda we pollarda gurluşyk taslamalarynda giňden ulanylýar. Binagärlik plastikleriniň pudagy ýokary funksiýalara, gowulandyrylan öndürijilige, köpugurlylyga we çykdajylara netijelilige tarap yzygiderli ösýär.
10. Silikon germetik
Silikon germetik - polidimetilsiloksany esasy çig mal hökmünde özara baglanyşdyryjy serişdeler, doldurgyçlar, plastifikatorlar, birleşdiriji serişdeler we katalizatorlar bilen wakuum şertlerinde garyşdyrmak arkaly emele gelýän pasta görnüşli maddadyr. Otagyň temperaturasynda ol howadaky çyglylyk bilen reaksiýa arkaly elastik silikon kauçugyny gurup, emele getirýär. Ol dürli görnüşli aýna we beýleki substratlary ýelmeşdirmek we ýapmak üçin ulanylýar. Häzirki wagtda "Eolya" köpugurly germetikleri, şol sanda aýna germetiklerini, howa şertlerine çydamly germetikleri, ot çydamly germetikleri, daş germetiklerini, metal birleşme germetiklerini, galyp çydamly germetikleri, bezeg birleşme germetiklerini we izolýasiýa edilen aýna germetiklerini dürli görnüşlerde we aýratynlyklarda hödürleýär.
11. Poliuretan köpük (PU köpük)
Gurluşyk materiallarynyň täze görnüşi hökmünde poliuretan köpügi soňky ýyllarda giňden üns çekdi. Ol izosianatlar we poliollar ýaly monomerlerden polimerleşme reaksiýasy arkaly sintez edilýär, emele gelen uglerod dioksidi gazy köpürjik dörediji hökmünde hyzmat edýär. Bu reaksiýa berk gurluşly mikrokletka köpügini öndürýär. Poliuretan köpügi esasan berk poliuretan köpügine, çeýe poliuretan köpügine we ýarym gaty poliuretan köpügine bölünýär. Gaty poliuretan köpüginiň ýapyk öýjükli gurluşyndan tapawutlylykda, çeýe poliuretan köpügi ýeňilligi, dem alyşy we gowy çydamlylygy bilen tapawutlanýan açyk öýjükli gurluşa eýedir. Ýarym gaty poliuretan köpügi ýumşak we berk köpügiň arasyndaky gatylygy bolan açyk öýjükli köpük görnüşidir we ýokary basyş ýüküne eýedir. Izolaýsiýa we suw geçirmeýän funksiýalary bolan täze sintetiki material bolan berk poliuretan köpügi pes ýylylyk geçirijiligine we kiçi dykyzlygyna eýedir, şonuň üçin gurluşykda köplenç izolýasiýa we ýylylyk päsgelçilik materialy hökmünde ulanylýar.
Adaty gurluşyk materiallary bilen deňeşdirilende, poliuretan köpügi dürli ugurlarda, şol sanda ajaýyp izolýasiýa görkezijileri, güýçli ýangyna çydamlylygy, ýokary suwa çydamlylygy we durnukly mehaniki häsiýetler babatda ajaýyp artykmaçlyklara eýedir. Ol üznüksiz izolýasiýa gatlagyny döretmek üçin guýmak ýa-da püskürtmek arkaly ýerinde ulanylyp bilner we binalaryň daşky örtüginde, üçeklerde, pollarda, gapylarda, penjirelerde we ýyladyş turba ulgamlarynda giňden ulanylyşyny tapdy.
Tehnologiýanyň ösüşi we ösýän binagärlik talaplary sebäpli, däp bolan we häzirki zaman gurluşyk materiallary bilen deňeşdirilende, häzirki zaman gurluşyk materiallary däp bolan materiallardan has köp artykmaçlyklary hödürleýär. Netijede, olar häzirki zaman binagärliginde agalyk ediji orny eýelediler, däp bolan gurluşyk materiallary bolsa goşmaça rolda ulanylýar. Polad, sement, beton, aýna we kompozitler ýaly häzirki zaman gurluşyk materiallary daş, agaç, toýun kerpiç we hek gips ýaly däp bolan materiallaryň döredýän şekil we ölçeg çäklendirmelerini aradan aýyrdy. Olar beýik, çuň aralykly gurluşlaryň ösüşine ýardam etdi we şäher gurluşygynyň talaplaryny kanagatlandyrdy, häzirki zaman jemgyýetinde daşky gurşawy goramak we energiýany tygşytlamak meýillerine laýyk geldi.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 31-nji awgusty
